Przepisy obowiązujące od 8 grudnia 2023 roku wymagają zmian w etykietowaniu win eksportowanych do UE. Dla każdego SKU wyprodukowanego w dniu 8 grudnia 2023 roku lub później producenci muszą ujawnić:
- deklarację żywieniową
- wartość energetyczną oraz;
- wykaz składników.
Podanie tych informacji następuje oprócz istniejących unijnych wymogów dotyczących etykietowania (które nadal muszą być spełnione). Producenci będą mogli zdecydować, czy deklaracje żywieniowe i wykazy składników będą wyświetlane na etykiecie, czy „poza etykietą” za pomocą kodu QR umieszczonego na etykiecie produktu, pod warunkiem spełnienia określonych warunków.
Informacje muszą być podane w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów w państwach członkowskich, w których wino jest wprowadzane do obrotu, i muszą być dostępne w 24 językach.
Pierwotnie zakładano, że nowe wymogi będą miały zastosowanie do wina „wyprodukowanego i oznakowanego” w dniu 8 grudnia 2023 roku lub później.
Jednak przepisy zostały zmienione 31 lipca 2023 roku, co wyjaśniło, że nowe wymogi UE będą miały zastosowanie wyłącznie do wina „wyprodukowanego” w dniu 8 grudnia 2023 roku lub później.
Nowe wymogi UE będą miały zastosowanie wyłącznie do wina wyprodukowanego z rocznika 2024 i późniejszych, a • wino wyprodukowane z rocznika 2023 i wcześniejszych oraz oznakowane zgodnie z obowiązującymi wówczas/istniejącymi wymogami UE dotyczącymi etykietowania (tj. w brzmieniu sprzed 8 grudnia 2023 roku) może być nadal sprzedawane w UE do wyczerpania zapasów.
Nowe wymogi UE dotyczące etykietowania wartości odżywczej i składników mają zastosowanie we wszystkich 27 państwach członkowskich, jednak z powodu brexitu nie będą miały zastosowania do wina sprzedawanego w Wielkiej Brytanii (choć będą miały zastosowanie w zakresie, w jakim wino jest następnie „reeksportowane” z Wielkiej Brytanii do UE).
Jakie informacje należy przekazać konsumentom?
Konsumenci muszą otrzymać informacje o wartości odżywczej i składnikach Twojego wina. Są dwie możliwości podania tych informacji:
Poniższe dotyczy również Twojej fizycznej etykiety:
Pole widzenia
Informacje o wartości odżywczej i składnikach muszą znajdować się w tym samym polu widzenia co pozostałe informacje obowiązkowe. Dotyczy to także linku do Twojego kodu QR.
Język
Nowe informacje muszą być podane w języku łatwo zrozumiałym dla konsumenta w kraju, w którym produkt jest wprowadzany do obrotu. Dla uniknięcia wątpliwości dotyczy to także wszelkich informacji umieszczanych na fizycznej etykiecie, nawet jeśli część informacji trafia na e-etykietę. Może to utrudnić przygotowanie tylnych etykiet dla wielu rynków UE (zwłaszcza jeśli zdecydujesz się nie korzystać z e-etykiet). Pamiętaj, że te wymogi językowe dotyczą również e-etykiet. PinotQR oferuje automatyczne tłumaczenie na wszystkie 24 języki używane w UE.
Czytelność, rozmiar czcionki i ogólna dostępność
Nadal obowiązują zwykłe wymogi dotyczące czytelności. Rozmiar czcionki wszelkich dodatków do etykiety musi być taki sam jak w przypadku innych informacji obowiązkowych (tj. co najmniej 1,2 mm wysokości, mierzonej wysokością małej litery „x”). Informacje muszą też być nieusuwalne i nie mogą dać się łatwo usunąć. Rozumiemy, że UE zaakceptuje podanie nowych informacji na dodatkowej naklejce, pod warunkiem że etykieta nie daje się łatwo usunąć i spełnione są pozostałe wymogi (np. pole widzenia).
E-etykietowanie
Firmy mogą zrobić jedno z poniższych:
- Stworzyć własne e-etykiety, aby spełnić wymogi; lub
- Współpracować z dostawcą e-etykiet, takim jak PinotQR
Jeśli wybierzesz pierwszą opcję, będziesz musiał szczególnie zadbać o to, aby spełnić różne wymogi dotyczące e-etykiet. Jest kilka obszarów, w których firmy mogą napotkać pułapki (np. umieszczając informacje marketingowe lub nie podając informacji w odpowiednich językach). Z tego powodu spodziewamy się, że wiele firm będzie współpracować z dostawcą e-etykiet; ostatecznie jest to jednak decyzja każdej firmy.
Czym jest e-etykieta?
Rozporządzenie określa jedynie, że informacje muszą być podane „drogą elektroniczną”. Jednak hiperłącze do strony internetowej nie wystarczy.
Rozumiemy, że UE oczekuje, iż link będzie można odczytać/zeskanować smartfonem i natychmiast przekształcić w adres URL. Oznacza to również, że informacje muszą być dostępne bez pobierania aplikacji.
Rozumiemy, że UE zaakceptuje pojedynczy kod QR, który zawiera zarówno link dla konsumentów, jak i pełni rolę kodu EAN/IAN (może też działać jak kod kreskowy dla sprzedawców). Konsumenci nie powinni jednak być narażeni na nieistotne informacje dotyczące identyfikacji produktu.
Jak dodać kod QR do etykiety
Każdy dostawca e-etykiet (omówieni dalej poniżej) może mieć własne wskazówki dotyczące umieszczania kodu QR. Przepisy nie określają rozmiaru, ale kod musi być oznaczony w widoczny sposób oraz być łatwo widoczny/czytelny. Zalecamy przetestowanie wydrukowanych kodów QR, aby upewnić się, że łatwo je zeskanować.
Kod QR musi wyraźnie odróżniać się od otaczającego tekstu/grafiki. Sugerujemy, aby kod miał co najmniej 13 mm x 13 mm (i nie więcej niż 16 mm x 16 mm). Zalecamy też drukowanie w 300 dpi lub wyżej, aby uniknąć problemów ze skanowaniem. Kody QR mają też strefę ciszy, czyli puste miejsce wokół kodu. Rozmiar warto omówić z konkretną drukarnią.
Jeśli przy kodzie QR na fizycznej etykiecie umieścisz jakikolwiek tekst (np. wezwanie do działania, takie jak „zeskanuj tutaj, aby zobaczyć informacje o wartości odżywczej”), to według naszego rozumienia może to spowodować obowiązek podania tego tekstu we wszystkich językach, w których konsumenci mogą się z nim zetknąć.
Deklaracje żywieniowe
Dla każdego SKU wyprodukowanego w dniu 8 grudnia 2023 roku lub później i sprzedawanego w UE producenci muszą ujawnić deklarację żywieniową zgodną z prawem UE. Obowiązkowa deklaracja żywieniowa musi zawierać:
- Wartość energetyczną oraz;
- Ilości tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka i soli.
Deklaracja żywieniowa musi wyrażać ilości składników odżywczych w przeliczeniu na 100 mL.
Deklaracja żywieniowa musi być przedstawiona w jasnym formacie i, w stosownych przypadkach, w kolejności prezentacji przewidzianej w poniższej tabeli. Jeśli miejsce na to pozwala, informacje należy przedstawić w formie tabelarycznej, z wyrównanymi liczbami. Jeśli jednak miejsca nie wystarcza, deklaracja żywieniowa może mieć formę liniową.
W przypadkach, gdy ilość jednego lub kilku składników odżywczych w produkcie jest nieistotna, informacje o tych elementach mogą zostać zastąpione stwierdzeniem w rodzaju „Zawiera nieistotne ilości ...” i należy je podać w bezpośrednim sąsiedztwie deklaracji żywieniowej, jeśli jest obecna. Wartości energetyczne należy wyrażać w kilodżulach (kJ) i kilokaloriach (kcal) na 100 mL, a oblicza się je za pomocą następujących współczynników przeliczeniowych:
Rozumiemy, że wartości energetyczne należy zaokrąglać do najbliższego kJ/kcal. Aby podać je w sposób neutralny językowo, możesz użyć symbolu „E”, a po nim informacji w kJ i kcal na 100 mL.
Istnieją różne wskazówki na ten temat; dla typowych win obliczanie wartości energetycznych można oprzeć na pomiarach alkoholu i cukru, plus dodatkowej wartości ogólnej uwzględniającej glicerol/kwasy organiczne.
W odniesieniu do energii i składników odżywczych deklarowane wartości powinny, zależnie od indywidualnego przypadku, być wartościami średnimi i opierać się na:
- analizie środka spożywczego wykonanej przez producenta
- obliczeniu na podstawie znanych lub rzeczywistych średnich wartości użytych składników, lub
- obliczeniu na podstawie ogólnie ustalonych i przyjętych danych. Nieformalne wskazówki opublikowane przez Komisję Europejską wskazują, że:
- wartości energetyczne należy zaokrąglać do najbliższego kJ/kcal, oraz
- ogólnie dopuszczalne są następujące tolerancje i zaokrąglenia w kontekście deklarowania składników odżywczych zgodnie z prawem UE.
Obliczanie poziomów wartości odżywczych
UE opublikowała wcześniej nieformalne wskazówki, z których wynika, że tolerancja i zaokrąglenia przedstawione w poniższej tabeli będą dopuszczalne. Możesz zauważyć, że dla wielu składników odżywczych stosuje się tolerancję 20%, ale występują pewne różnice. Mimo tej tolerancji wskazówki UE dotyczące etykietowania wartości odżywczej żywności wskazują, że firmy powinny działać w dobrej wierze, aby wartości były możliwie jak najdokładniejsze. W szczególności stosowane wartości powinny być średnimi z wielu partii, a nie wartościami skrajnymi/odstającymi.
W związku z tym w przypadku „typowego” wina stołowego z winogron:
- Tłuszcze można podać jako „0 g” lub „Nieistotne”
- Kwasy tłuszczowe nasycone można podać jako „0 g” lub „Nieistotne”
- Białko można podać jako „0 g” lub „Nieistotne”
- Sól można obliczyć, mnożąc ilość sodu przez 2,5, i można ją podać jako „0 g” lub „0,01 g”, zależnie od przypadku. *
* Możesz też podać informacje w przeliczeniu na porcję, ale musiałyby one być uzupełnione o wielkość porcji oraz liczbę porcji w opakowaniu. Pamiętaj jednak, że w takim przypadku obowiązują wymogi językowe
(Możesz też podać informacje w przeliczeniu na porcję, ale musiałyby one być uzupełnione o wielkość porcji oraz liczbę porcji w opakowaniu. Pamiętaj jednak, że w takim przypadku obowiązują wymogi językowe.)
Czekamy na potwierdzenie z UE, że jeśli w winach występują jedynie śladowe ilości tłuszczu, białka i soli, analiza tych składników nie jest wymagana. Dodanie tych zerowych lub niskich wartości jest jednak również banalnie proste. Europejska branża dąży też do opublikowania ogólnie ustalonych i przyjętych danych, z których będą mogli korzystać winiarze, oraz do formalnego zwrócenia się do UE o ustalenie standardowej wartości dla polioli, co ułatwiłoby określanie średniej zawartości węglowodanów.
Brak informacji marketingowych oraz zbierania/śledzenia danych użytkowników
W przypadku korzystania z e-etykiety przepisy wymagają, aby wykaz składników nie był wyświetlany „razem z innymi informacjami przeznaczonymi do celów sprzedażowych lub marketingowych”. Nie można zbierać ani śledzić żadnych danych użytkowników. Jeśli chodzi o miejsce, do którego prowadzi link, rozumiemy, że UE uważa link do Twojej zwykłej strony marketingowej za niewłaściwy, ponieważ zawiera ona informacje komercyjne istotne dla marketingu i/lub sprzedaży. Zwraca też uwagę, że strony internetowe zwykle śledzą informacje o użytkownikach.
Dlatego nie zalecamy korzystania z własnej strony internetowej; jeśli jednak zdecydujesz się to zrobić, musisz zadbać o przestrzeganie tych ograniczeń. E-etykieta nie może też zawierać linku do strony Twojej winnicy ani do strony sklepu internetowego.
Wiemy, że niektóre firmy już teraz używają kodów QR do przekazywania informacji marketingowych. Nowe wymogi wyraźnie tego nie zabraniają, ale może się z tym wiązać pewne ryzyko, jeśli zaczniesz podawać dwa kody QR. Jeśli mimo tego ryzyka chcesz umieścić dwa kody, zdecydowanie zalecamy podjęcie kroków, aby dodatkowy kod nie wprowadzał konsumentów w błąd ani nie dezorientował ich. Na przykład kody QR powinny być na etykiecie oddzielone fizycznie (aby ludzie nie zeskanowali przypadkowo kodu marketingowego, gdy szukają informacji o wartości odżywczej)
